کمتر چیزی به اندازهی ابراز احساسات گرمِ پیروان یک دین نسبت به پیروان دین دیگر در ایام تعطیلات، حس انسانیت مشترک را القا میکند. با این حال، برخی افراد این صمیمیت را اساساً رد میکنند. اسلامگرایان—مسلمانانی که خواهان بازگشت به قوانین قرون وسطایی هستند—از هر تعطیلاتی که مورد تأیید اسلام نباشد بیزارند. این نگرش کهنه و متعصبانه، زمینه را برای قتلعام روز سال نو مسیحی در نیواورلئان فراهم کرده است؛ حملهای که ۱۴ کشته و دهها زخمی بر جای گذاشت.
متکلمان اسلامی قرون وسطی این رویکرد کلی را پایهگذاری کردند. ابن تیمیه (۱۲۶۳–۱۳۲۸) استدلال میکرد که پیوستن به غیرمسلمانان در اعیادشان معادل «موافقت با کفر» است. شاگرد او، ابن قیم (۱۲۹۲–۱۳۵۰)، تصریح میکرد که تبریک گفتن به غیرمسلمانان به مناسبت اعیادشان «گناهی بزرگتر از تبریک گفتن به آنها برای نوشیدن شراب، داشتن رابطهی جنسی نامشروع و مانند آن است».
در میان همهی اعیاد «کفار»، مقامات اسلامی بیش از همه از کریسمس بیزارند؛ زمانی که مسیحیان معتقدند خدا به شکل انسان درآمده است. همانطور که مورخ، ریموند ابراهیم، اشاره کرده، این متکلمان که شرک را بزرگترین گناه در اسلام میدانند، کریسمس را «بزرگترین جنایتی که تاکنون بشر مرتکب شده است» تلقی میکنند.
یکی از مدیران ارشد پیشین یک خیریه قطری—که خود را «یکی از بزرگترین سازمانهای بشردوستانه و توسعهای در جهان» معرفی میکند—در سال ۲۰۱۹ به مسلمانان اعلام کرد که کریسمس و سال نو مسیحی هر دو «با شریعت خدا در تضادند». او افزود که «نباید در این مناسبتها شرکت کرد یا با کسانی که آنها را جشن میگیرند همراه شد»، زیرا «شرکت در جشنهای آنان به منزلهی مشارکت در جرمی علیه دین ماست».
رهبران اسلامگرا در غرب نیز این دیدگاهها را تکرار میکنند. امام یونس لابودی لغزاوی در فرانسه میگوید که «جشن گرفتن کریسمس یا شب سال نو حرام است». امام یونس کثرادا در کانادا معتقد است کسی که ربا میگیرد، دروغ میگوید، مرتکب زنا یا حتی قتل میشود، «در مقایسه با گناه تبریک گفتن به غیرمسلمانان در اعیاد باطلشان، گناهی مرتکب نشده است».
در مجموع، این رهبران بهنوعی خشونت اسلامگرایان علیه غیرمسلمانان در ایام تعطیلات را مشروعیت بخشیدهاند. گاهی این اقدامات جنبهای نمادین دارد. برای مثال، گروهی از اسلامگرایان در ترکیه در سال ۲۰۱۶ اسلحهای را به سمت مردی که لباس بابانوئل پوشیده بود گرفتند و اعلام کردند که میخواهند «مردم را به بازگشت به ریشههایشان تشویق کنند». با این حال، این خشونت گاه کاملاً واقعی است. به ۱۱ سال گذشته توجه کنید:
- حمله به بازار کریسمس در نانت فرانسه در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۴، یک کشته و ۹ زخمی بر جای گذاشت.
- حمله به مهمانی کریسمس در سن برناردینو، کالیفرنیا، در ۲ دسامبر ۲۰۱۵، ۱۴ کشته و ۲۲ زخمی بر جای گذاشت.
- حمله در روز باستیل در نیس فرانسه در ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۶، ۸۶ کشته و ۴۳۴ زخمی بر جای گذاشت.
- حمله به بازار کریسمس در برلین در ۱۹ دسامبر ۲۰۱۶، ۱۲ کشته و ۴۸ زخمی بر جای گذاشت.
- حمله شب سال نو در استانبول در ۱ ژانویه ۲۰۱۷، ۳۹ کشته و ۶۹ زخمی بر جای گذاشت.
- حمله هالووین در نیویورک در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۷، ۸ کشته و ۱۳ زخمی بر جای گذاشت.
- حمله به بازار کریسمس در استراسبورگ فرانسه در ۱۱ دسامبر ۲۰۱۸، ۵ کشته و ۱۱ زخمی بر جای گذاشت.
- حمله به بازار کریسمس در ماگدبورگ آلمان در ۲۰ دسامبر ۲۰۲۴، ۵ کشته و بیش از ۲۰۰ زخمی بر جای گذاشت.
- حمله به جشن کریسمس در لاهور پاکستان در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۴، ۳ زخمی بر جای گذاشت—یک هفته پیش از خشونتهای بیشتر در نیواورلئان.
حداقل سه نکته دربارهی این فهرست هولناک قابل توجه است:
نخست، به نظر میرسد بسیاری از عاملان این حملات دچار «سندرم جهاد ناگهانی» بودهاند—یعنی افرادی که ظاهراً زندگی عادی داشتند اما ناگهان به خشونت روی آوردند. این موضوع، پیشگیری از چنین حملاتی از طریق اقدامات پلیسی را بسیار دشوار میکند. تنها اخراج و بازگرداندن سیستماتیک مهاجران اسلامگرا، از جمله امامان، میتواند نقطهی شروعی برای مقابله با این تهدید باشد.
دوم، با توجه به ریشههای خارجی بسیاری از عاملان، دولتهای غربی نهتنها در مهار مهاجرت غیرقانونی ناکام بودهاند، بلکه با باز کردن غیرمسئولانه درهای مهاجرت قانونی به روی اسلامگرایان نیز مقصرند.
در نهایت، غربیها معمولاً بلافاصله پس از وقوع خشونتهای جهادی نگران اسلامگرایی میشوند—اما سپس تا حادثهی بعدی آن را به فراموشی میسپارند. آیا نمیتوان این تهدید تمدنی را حتی زمانی که از چاقو، اسلحه یا بمب استفاده نمیشود نیز جدی گرفت؟ چنین رویکردی برای اتخاذ اقدامات مداوم و مؤثر علیه پویاترین ایدئولوژی تمامیتخواه امروز ضروری است.
بهروزرسانی ۹ ژانویه ۲۰۲۵: ریموند ابراهیم—که در بالا به او اشاره شد—استدلال خود را با ارائهی نمونههای متعدد از مصر گسترش داده است.
بهروزرسانی ۳۱ اکتبر ۲۰۲۵: نیروی انتظامی اعلام کرد که یک حملهی ناموفق مرتبط با هالووین («روز کدو تنبل») را در میشیگان خنثی کرده است؛ حملهای که توسط پنج جهادی مرتبط با داعش از یک کشور خاورمیانهای برنامهریزی شده بود.
کریسمس ۲۰۲۵ موج تازهای از اظهارات تهاجمی و اقدامات خشونتآمیز اسلامگرایان را به همراه داشت:
- روزنامهی رسمی قطر مقالهای منتشر کرد که در آن از مسلمانانی که به مسیحیان تبریک میگویند انتقاد شده و هشدار داده شده بود که این کار «گناهی مطلق» است که «خشم خدا را برمیانگیزد». مقالهی دیگری نیز منتشر شد که در آن جشن کریسمس و سال نو مسیحی محکوم شده و به نمایش نمادهای «بتپرستانه» و «جشنهای فاسد» اعتراض شده بود.
- یک عالم اسلامی سوری، مسلمانانی را که با درخت کریسمس عکس میگیرند به دلیل تقلید از کفار مورد انتقاد قرار داد و توصیه کرد که مسلمانان در شب ژانویه در خانه بمانند.
- خبرگزاری هلموا، وابسته به داعش، پوسترهایی به زبان انگلیسی منتشر کرد که در آنها تهدید به حمله در طول تعطیلات مسیحی شده و ادعا شده بود که مسیحیان از حمایت محروماند.
- یک واعظ طرفدار داعش در میشیگان نیز کتابچهای با عنوان «مسلمان جشنگرفته» را بازنشر کرد که با استناد به متون اسلامی، سه ممنوعیت را برای مسلمانان در ایام کریسمس توجیه میکرد: شرکت نکردن در جشنها، تقلید نکردن از سنتهای غیراسلامی، و پرهیز از تبریک یا تبادل هدیه با غیرمسلمانان.
در مقابل، برخی نویسندگان مسلمانِ ضداسلامگرا این دیدگاهها را محکوم کردند.
چنین لفاظیهایی در نهایت میتواند به خشونت واقعی منجر شود.
- مقامات آلمانی پنج مرد (سه مراکشی، یک مصری و یک سوری) را پیش از آنکه بتوانند با یک وسیلهی نقلیه به بازار کریسمسی—با هدف «کشتن یا زخمی کردن هرچه بیشتر مردم» و با انگیزهای اسلامگرایانه—حمله کنند، دستگیر کردند.
- پلیس لهستان نیز یک مرد ۱۹ ساله را به اتهام تلاش برای حمله به یک بازار کریسمس بازداشت کرد.
